G\u00fcnl\u00fck beslenmemizde fark\u0131nda olmadan t\u00fcketti\u011fimiz baz\u0131 bile\u015fikler, <\/span>v\u00fccudumuzu<\/b> serbest radikallere kar\u015f\u0131 koruyarak ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi g\u00fc\u00e7lendirir<\/b>. \u0130\u015fte bu bile\u015fiklerden biri de <\/span>polifenollerdir<\/b><\/a>. Meyvelerden sebzelere, kahveden \u00e7ikolataya kadar bir\u00e7ok besinde bulunan polifenoller, antioksidan \u00f6zellikleriyle kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan cilt yenilenmesine kadar pek \u00e7ok alanda fayda sa\u011flayabilir. Peki, polifenoller tam olarak nedir, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ne gibi katk\u0131lar sunarlar? Polifenolleri yak\u0131ndan tan\u0131ma zaman\u0131!<\/span><\/p>\n Polifenoller; flavonoidler, fenolik asitler, stilbenler ve lignanlar gibi farkl\u0131 alt gruplara ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu bile\u015fikler, antioksidan etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra antiinflamatuar, kardiyovask\u00fcler koruyucu ve n\u00f6roprotektif \u00f6zellikler g\u00f6sterebilir. <\/span>G\u00fcnl\u00fck beslenmede yeterli miktarda polifenol al\u0131m\u0131, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini destekleyebilir, h\u00fccresel ya\u015flanmay\u0131 geciktirebilir ve metabolik s\u00fcre\u00e7leri d\u00fczenleyerek genel sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde olumlu etkiler sa\u011flayabilir.\u00a0<\/b><\/p>\n Organik kimyada fenoller bir hidroksil grubunun (-OH) do\u011frudan bir aromatik hidrokarbon grubuna ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bile\u015fikler grubudur.<\/span><\/p>\n Bunlar, bitkilerde <\/span>sekonder metabolizma<\/b> sonucu sentezlenen, bir veya daha fazla polimerize fenol, fenolik halkan\u0131n hidroksil (-OH) veya di\u011fer fonksiyonel gruplardan olu\u015fan, bitkileri d\u0131\u015f etkilerden koruyan bile\u015fiklerdir.\u00a0 Sekonder metabolitler, bitkilerde \u00e7ok \u00f6nemli i\u015flevleri olan karma\u015f\u0131k kimyasal bile\u015fenlerdir. Bitki ya\u015fam\u0131 i\u00e7in gerekli de\u011fildir, ancak bitkiler stres fakt\u00f6rlerine (ultraviyole \u0131\u015f\u0131k, herbisitler, vb.) maruz kald\u0131klar\u0131nda bir savunma mekanizmas\u0131 olarak olu\u015fmaya ba\u015flarlar. Ayr\u0131ca bitkileri b\u00fcy\u00fcme s\u0131ras\u0131nda d\u0131\u015f hasarlardan korur, bitki geli\u015fimine katk\u0131da bulunan metabolik faaliyetleri etkiler.<\/span><\/p>\n \u00c7ok \u00e7e\u015fitli bitkisel bile\u015fikler <\/span>polifenolik flavonoid<\/b> bile\u015fiklerdir. Bu bile\u015fikler t\u0131p ve sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda da kullan\u0131lmaktad\u0131r, ayr\u0131ca insan beslenmesinde \u00f6nemli bir yere sahiptir. <\/span>Meyveler, sebzeler, kepekli tah\u0131llar ve \u00e7ay, \u00e7ikolata ve \u015farap gibi di\u011fer yiyecek ve i\u00e7ecekler zengin polifenol kaynaklar\u0131d\u0131r<\/b>. Polifenol alt grubu olan <\/span>antosiyaninler<\/b>, bulundu\u011fu meyve ve sebzelere do\u011fal olarak rengini verir. Ayr\u0131ca bu sebze veya meyvelerden ekstrakte edilen antosiyaninler g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde renklendirici madde olarak da kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n \u0130\u00e7erdi\u011fi polifenoller bak\u0131m\u0131ndan zeytinya\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc <\/span>zeytinya\u011f\u0131<\/b> polifenol i\u00e7eren tek bitkisel ya\u011fd\u0131r. Bir antioksidan kayna\u011f\u0131 olan zeytinya\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fi i\u00e7erdi\u011fi polifenollerle ilgilidir.\u00a0<\/span><\/p>\n Sebze-meyvelere ve i\u00e7eceklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ortalama 100 gram taze meyve (\u00fcz\u00fcm, elma, armut, kiraz) 300 mg polifenol i\u00e7erir. \u00c7ay, kahve ve k\u0131rm\u0131z\u0131 \u015farap tipik olarak 100 mg’dan fazla polifenol i\u00e7erir.\u00a0<\/span><\/p>\n Polifenoller kimyasal olarak fenolik yap\u0131ya sahip bile\u015fikler olarak nitelendirilmelerine ra\u011fmen, bu do\u011fal \u00fcr\u00fcn grubu olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitlidir ve fenolik bile\u015fiklerin birka\u00e7 alt grup i\u00e7erir.\u00a0<\/span><\/p>\n Baz\u0131lar\u0131n\u0131 duymam\u0131\u015f olabilirsiniz ama baz\u0131lar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olduk\u00e7a pop\u00fcler olmaya ba\u015flad\u0131 bile.<\/span><\/p>\n Serbest radikaller (\u00e7ok aktif ve k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc molek\u00fcl ve atomlar) metabolizma s\u00fcrecinde yan \u00fcr\u00fcn olarak olu\u015fmakta, sinir, kas, kemik gibi t\u00fcm h\u00fccre ve dokularda, h\u00fccre yap\u0131s\u0131n\u0131 ve fonksiyonunu bozarak, hasar yapmaktad\u0131r. Serbest radikaller \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara neden olmaktad\u0131r. <\/span>Antioksidanlar<\/b>, <\/span>serbest radikalleri n\u00f6tralize (elektron transferi ile) eder<\/b>. Kanser, kalp-damar, n\u00f6rolojik hastal\u0131klar gibi kronik ve dejeneratif hastal\u0131k riskini b\u00f6ylelikle azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Polifenoller (Ferulik asit,p-Koumarik asit, Kaffeik asit, Quercetin, Kaempferol, Luteolin, Naringenin, Delphinidin, Malvidin, Cyanidin) antioksidan kapasitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan vitaminlerden daha y\u00fcksektir. Meyve ve sebzeler katalaz ve Glutatyon peroksidaz gibi antioksidan enzimler i\u00e7ermektedir. Yaban mersini, ahududu, b\u00f6\u011f\u00fcrtlen, domates, brokoli, siyah \u00fcz\u00fcm, sar\u0131msak, \u0131spanak, havu\u00e7, nar gibi meyve, sebzeler ad\u0131 ge\u00e7en polifenoller a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengindir.<\/span><\/p>\n Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, yabanc\u0131 maddelere veya yanl\u0131\u015f sinyallere kar\u015f\u0131 v\u00fccudu korumak i\u00e7in beyaz kan h\u00fccreleri ve proteinler \u00fcretmektedir. S\u00fcrekli ve yanl\u0131\u015f sinyallere kar\u015f\u0131 olu\u015fan <\/span>inflamasyon<\/b> sinir h\u00fccrelerini ve dokular\u0131 tahrip ederek, a\u011fr\u0131 yapmakta ve ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 h\u0131zland\u0131rmaktad\u0131r. Keten tohumu, \u00e7ay, ceviz, soya gibi y\u00fcksek omega-3 ve polifenol i\u00e7eren g\u0131dalar <\/span>antiinflammatuar<\/b> etki g\u00f6stermektedir.<\/span><\/p>\n Ba\u011f\u0131\u015fkl\u0131k sisteminini etkileyen (<\/span>imm\u00fcnomod\u00fclat\u00f6r<\/b>) ve vasodilat\u00f6r etki g\u00f6steren polifenoller <\/span>kardio-vask\u00fcler hastal\u0131k<\/b> risklerini azaltmaktad\u0131r. Pek \u00e7ok \u00fclkede yap\u0131lan epidemiyolojik ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, g\u00fcnl\u00fck 500 g dan fazla meyve ve sebze t\u00fcketimi (2 g\/g\u00fcn polifenol) kalp-damar ve fel\u00e7 hastal\u0131k riskini azaltmaktad\u0131r. \u00dcz\u00fcm (resveratrol), kakao, soya polifenolleri kalp-damar ve fel\u00e7 hastal\u0131k risklerini \u00f6nlemede daha etkili olmaktad\u0131r. <\/span><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kanserden korunmada en \u00f6nemli 3 strateji \u00f6nerilmektedir. Birinci yol koruyucu tedbirleri alarak kanserden korunmak. Zararl\u0131 kimyasallardan, <\/span>mutajenik<\/b> fakt\u00f6rlerden<\/b>, dokularda t\u00fcm\u00f6r ba\u015flamas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek. \u0130kinci olarak; anti-kanser stratejileri ile kanserin ilerlemesini \u00f6nlemek. Antioksidan g\u0131dalar, hormonlar, h\u00fccreleraras\u0131 sinyali kontrol etmek, <\/span>anjiyogenezi<\/b> \u00f6nlemek, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini g\u00fc\u00e7lendirerek; kanserin ilerlemesini \u00f6nlemek. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc strateji ise genetik \u00f6nlemlerle metastaz\u0131 \u00f6nlemek, h\u00fccreler aras\u0131 temas\u0131 kontrol ederek ve metabolik y\u00f6ntemlerle <\/span>metastaz\u0131<\/b> \u00f6nlemek<\/b>. Her \u00fc\u00e7 a\u015famada polifenollerin etkili ve yararl\u0131 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir<\/span>. Resveratrol, quercetin ve epigallokate\u015fin gallat (EGCG)<\/b> gibi bile\u015fikler bu a\u00e7\u0131dan ara\u015ft\u0131r\u0131lan \u00f6nemli polifenoller aras\u0131ndad\u0131r.<\/span><\/p>\n \u015eeker Hastal\u0131\u011f\u0131, Kalp Hastal\u0131\u011f\u0131, Fel\u00e7 ve a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6zetlenen hastal\u0131klara yakalanma riskini ifade eder. Burada polifenoller obezite, ins\u00fclin direnci, kolesterol y\u00fcksekli\u011fi, HDL ve LDL bozukluklar\u0131, hipertansiyon ve metabolik sendrom<\/b> gibi hastal\u0131klar\u0131n risklerini azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur.Epidemiyolojik ara\u015ft\u0131rmalar, baklagil ve tam tah\u0131l polifenollerinin t\u00fcketilmesi kardiyometabolik hastal\u0131klar\u0131 \u00f6nlemede etkili oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.Ayn\u0131 zamanda kan \u015fekerini kontrol alt\u0131na almaya yard\u0131mc\u0131 olabilir: <\/b>Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re polifenoller, ni\u015fastan\u0131n basit \u015fekerlere ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyebilir. Bu sayede kandaki \u015feker seviyesinin yemeklerden sonra ani \u015fekilde y\u00fckselmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye yard\u0131mc\u0131 olabilir. Ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmada ise; polifenollerin kandaki \u015feker seviyesini kontrol alt\u0131na tutmaya yard\u0131mc\u0131 bir hormon olan ins\u00fclin \u00fcretimini destekleyebilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle antosiyanin gibi polifenol bile\u015fikleri kan \u015fekerini kontrol alt\u0131na almaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n Kilo Kontrol\u00fcne Yard\u0131mc\u0131 Olabilir<\/b>Hayvanlar ve insanlar \u00fczerinde yap\u0131lan baz\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re polifenol bile\u015fikleri, metabolizma faaliyetlerini artt\u0131r\u0131p inflamasyonu (iltihabi s\u00fcreci) azaltarak kilo kontrol\u00fcne<\/b> yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n Ba\u011f\u0131rsaklarda yararl\u0131 ve zararl\u0131 olmak \u00fczere farkl\u0131 say\u0131da bakteri vard\u0131r. Bu bakteriler, ba\u011f\u0131rsak mikrobiyotas\u0131<\/b> yani ba\u011f\u0131rsak floras\u0131n\u0131<\/b> meydana getirir. Yararl\u0131 ve zararl\u0131 bakterilerin aras\u0131ndaki dengenin bozulmas\u0131; ba\u011f\u0131rsak floras\u0131nda dengesizli\u011fe ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da sindirim sistemi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. Prebiyotik<\/b> bile\u015fenler, sindirim sistemini d\u00fczenlemeye ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini desteklemeye yard\u0131mc\u0131 olan probiyotik mikroorganizmalar\u0131n ba\u011f\u0131rsakta geli\u015fimini ve ya\u015fam\u0131n\u0131 destekler. Yap\u0131lan baz\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re polifenoller, prebiyotik g\u00f6revi g\u00f6rerek ba\u011f\u0131rsak floras\u0131n\u0131n korunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n Polifenollerin beyin fonksiyonlar\u0131<\/b> ve haf\u0131zay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmey<\/b>e yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6steren baz\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar da vard\u0131r.<\/p>\n Diyet fenolikleri veya polifenoller, bitkiler aleminde en \u00e7ok say\u0131da ve yayg\u0131n olarak da\u011f\u0131t\u0131lan do\u011fal \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131ndan birini olu\u015fturur. \u015eu anda 8000’den fazla fenolik yap\u0131 bilinmektedir ve bunlar\u0131n aras\u0131nda 4000’den fazla flavonoid tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/span><\/p>\n G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n stresinden korunmak, v\u00fccudumuzdaki antioksidan seviyelerini art\u0131rmak ve \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 korunmak i\u00e7in yeterli miktarda polifenol t\u00fcketmek b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Polifenoller, yaln\u0131zca ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimizi desteklemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda cilt sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirerek ya\u015flanma belirtilerini geciktirmeye de katk\u0131da bulunur. Bu nedenle, polifenol a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin meyve ve sebzeleri beslenme d\u00fczenimize dahil etmek ve gerekti\u011finde takviye edici g\u0131dalarla desteklemek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam i\u00e7in etkili bir strateji olabilir. <\/span>Gummy Worlds\u2019e ait Y\u2019our Gummie markas\u0131n\u0131n polifenol i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnlerini <\/span><\/a>ke\u015ffedin.<\/span><\/p>\n Kaynaklar:<\/span><\/p>\nPolifenoller G\u0131da Kaynaklar\u0131<\/h3>\n
\n
Fenolik Asitler<\/h3>\n
\n
POL\u0130FENOL \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130<\/b><\/h3>\n
\n
\n
Polifenollerin \u00d6zellikleri<\/h3>\n
Antioksidan Etkileri<\/h4>\n
Antiinflamatuar Etkileri<\/h4>\n
Kalp-Damar Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00d6nleyen Polifenoller<\/h4>\n
Kanserden Korunmaya Etkileri<\/h4>\n
Kardiometabolik Hastal\u0131klar Riski<\/h4>\n
Ba\u011f\u0131rsak Floras\u0131n\u0131 D\u00fczenleyici Etki G\u00f6sterebilir<\/h4>\n
Beyin Fonksiyonlar\u0131n\u0131 Destekleyebilir<\/h4>\n